Ушул долбоорду социалдык тармактарды козгогон окуя деп, илимпоздор өздөрү ойлоп тапкан эмес.
Кыргызстанда Улуттук тил комиссиясы тарабынан сунушталган жаңы орфографиялык эрежелер долбооруна байланыштуу олуттуу филологиялык скандал башталды. Социалдык тармактарда кызуу талкууга себеп болгон бул демилге, жарандардын жана президенттин администрациясынын өкүлдөрүнүн сынына туш болду.
Авторлордун негизги максаты кыргыз алфавитин кыскартуу болуп, ал «бир үн — бир тамга» принципине ылайык болушу керек. Айрыкча, кыргыз тилинде «э» тамгасын «е» менен алмаштыруу сунушталууда, анткени экөө бир эле фонеманы билдирет.
Мындан тышкары, Ц, Щ, Ъ, Ь, Ю, Ё жана Я тамгаларын башка тилдерден алынган сөздөр үчүн гана колдонууга чектөө киргизүү пландалууда.
Илимпоздор ошондой эле мындай өзгөртүүлөр кыргыз тилин латиницага өтүүгө даярдайт деп билдиришти. Мурда Түркия жана Азербайжан тарабынан колдоого алынган түрк алфавитинин варианттары, Борбордук Азия өлкөлөрүнө бирдиктүү база алкагында сунушталган.
Сунушталган реформалар коомдук пикирди бөлүп салды. Президенттин администрациясы бул демилге жеке экенин жана мамлекеттик статусу жок экенин белгилеп, кийлигишүүгө мажбур болду. Алар мындай масштабдуу өзгөртүүлөрдү талкуулоодо этият болууну сунушташты.
Улуттук илимдер академиясында түшүндүрүлгөндөй, реформаны Улуттук тил комиссиясы сунуштап, 31 катышуучудан турган жумушчу топту түзгөн. Бул топко Тил институтунан болгону эки кызматкер кирген, алар да чет жактан келген эксперттер катары.
Сүрөт www