Казакстанда биринчи Курултай шайлоосуна бир айдан аз убакыт калды, жана бул кампания жергиликтүү тургундардын гана эмес, коңшу өлкөлөрдүн да көңүлүн буруп жатат. Юрист жана медиаэксперт Семетей Аманбеков бул окуя жаңы өкүлчүлүк органынын түзүлүшү эмес, келечекте Борбордук Азиядагы саясий абалга таасир этүүчү институттун калыптанышы экенин белгилейт.
«Курултай» сөзү Казакстан жана Кыргызстан үчүн маанилүү, анткени тарыхый жактан алганда, бул элдин өкүлдөрү негизги мамлекеттик маселелерди чечүү үчүн чогулган жыйынды билдирет. Ошондуктан Казакстандын жаңы парламентине берилген аталыш бул институттун тарыхый контекстинин тереңдигин символдойт, деп эсептейт эксперт.
Аманбековдун пикири боюнча, шайлоо кампаниясы Казакстандын президенти Касым-Жомарт Токаевдин саясий системаны модернизациялоого багытталган саясатынын логикалык улантылышы болуп саналат.
Ал өзгөрүүлөр бардыгы эле система бузулуп, кайрадан курулбай, мамлекеттик институттарды акырындык менен жаңылоонун жолу менен жүрүп жатканын белгилейт. Бул Казакстандын реформаларды стратегиялык туруктуулукту сактоо менен айкалыштыруу мүмкүнчүлүгүн көрсөтөт, бул регион үчүн сейрек көрүнүш.
Бир палаталуу Курултайдын түзүлүшү мыйзам чыгаруу бийлигинин структурасын гана эмес, өзгөртөт. Шайлоочулар эми жеке талапкерлерди эмес, бүт партиялык команданын ишин жана анын программасын баалай алышат. Бул, эксперттин пикири боюнча, саясий атаандаштыкты мазмундуу кылып, мыйзам чыгаруу процессин системалуу жана эффективдүү кылат.
Кыргызстан Казакстандагы саясий өзгөрүүлөрдү жакындан көзөмөлдөп жатат. Аманбеков эки өлкө коңшулар гана эмес, биргелешкен тарых жана маданият менен бириккен тууган элдер экенин белгилейт. Казакстандын ийгилиги жана туруктуулугу Кыргызстан үчүн маанилүү, айрыкча соода, инвестициялар жана регионалдык коопсуздук маселелерин эске алганда.
Эксперттин пикири боюнча, Курултайдын келечектеги чечимдери суу саясаты жана эмгек миграциясы сыяктуу көптөгөн маселелерге таасир этет. Ошондуктан Кыргызстан үчүн күчтүү жана болжолдуу Казакстандын болушу маанилүү, ал өз кызыкчылыктарын коргоп, региондо лидер болуп чыгууга жөндөмдүү.
Аманбеков Казакстан глобалдык чакырыктар, мисалы, саясий поляризация жана ишеним кризиси шартында мамлекеттик институттарды бекемдөөгө умтулуп жатканын көрсөтүп жатат. Бирок жаңы Курултайдын таасири жөнүндө акыркы жыйынтыктарды анын иши башталгандан кийин гана чыгарууга болот.
Эксперт 23-августтагы шайлоолор депутаттарды алмаштыруудан гана эмес, азыркы Казакстандын маанилүү институтун түзүүдөн турат, анын мааниси жогору. Профессионалдуу жана жооптуу Курултай Казакстандын мамлекеттик бийлигин бекемдөөнүн дагы бир факторы болуп, Кыргызстан менен кызматташтыкты күчөтүшү мүмкүн.
Аманбековдун пикири боюнча, Казакстандын ийгилиги бүт региондун туруктуулугуна жардам берет, ал эми күчтүү институттар тууган элдер арасында ишенимдүү жана болжолдуу мамилелердин негизин түзөт.
Сүрөт www